Wat is vendor lock-in eigenlijk?
Vendor lock-in ontstaat wanneer je als organisatie afhankelijk wordt van één leverancier, platform of technologie, waardoor overstappen technisch, financieel of organisatorisch moeilijk wordt.
In de praktijk zie je dit bijvoorbeeld wanneer:
- data niet eenvoudig exporteerbaar is
- maatwerk alleen door de leverancier zelf mag worden uitgevoerd
- licentiekosten jaarlijks stijgen zonder echte keuzevrijheid
- koppelingen met andere systemen beperkt of gesloten zijn
Het probleem zit niet in het systeem zelf, maar in de afhankelijkheid.
Waarom dit in de maakindustrie extra risicovol is
De maakindustrie verandert continu. Nieuwe klantvragen, veranderende productieprocessen, uitbreiding van diensten, internationale groei — flexibiliteit is geen luxe, maar noodzaak.
Wanneer je digitale fundament niet meebeweegt, ontstaan fricties:
- Innovatie wordt afgeremd
- Processen worden aangepast aan softwarebeperkingen
- Strategische keuzes worden afhankelijk van één leverancier
Op korte termijn lijkt het stabiel. Op lange termijn kan het je wendbaarheid ondermijnen.
Open source als strategische keuze
Open source software betekent niet “gratis software”. Het betekent dat de broncode beschikbaar is, dat je niet afhankelijk bent van één partij en dat je keuzevrijheid behoudt.
Dat geeft drie belangrijke voordelen:
1. Grip op je data
Je data is van jou. Export, migratie of uitbreiding blijft mogelijk.
2. Flexibiliteit in ontwikkeling
Je kunt werken met verschillende partners of intern verder ontwikkelen.
3. Duurzaamheid op lange termijn
Je bouwt geen digitale infrastructuur op een gesloten fundament.
Open source is dus geen ideologische keuze, maar een strategische.
Wanneer is open source verstandig?
Open source is vooral interessant wanneer:
- je organisatie groeit of wil groeien
- je processen complexer zijn dan gemiddeld
- je meerdere systemen gebruikt die moeten samenwerken
- je digitale infrastructuur als strategisch onderdeel ziet
Niet elke situatie vraagt om maatwerk. Niet elke situatie vraagt om open source. Maar het bewust meenemen van deze keuze voorkomt toekomstige beperkingen.
Begin bij strategie, niet bij technologie
De juiste keuze ontstaat pas wanneer duidelijk is waar je als organisatie naartoe wilt. Digitalisering moet bijdragen aan autonomie, grip en flexibiliteit — niet aan afhankelijkheid.
Wie die volgorde respecteert, bouwt aan een digitaal fundament dat meegroeit in plaats van tegenwerkt.